FundisHuis: technische haalbaarheid en ontwerp niet altijd op één lijn

Het FundisHuis behoort tot de meest duurzame kantoorpanden van Nederland. Het nieuwe onderkomen van het zorg- en welzijnsnetwerk Fundis is vrijwel volledig in hout opgetrokken: geen systeemplafonds, geen weggewerkte liggers, maar open draagstructuren waar je tegenaan kijkt.

Juist omdat het ontwerp geen systeemplafonds toestond, stond de installatietechniek voor een ongebruikelijke opgave. Teamleider engineering Maarten zegt daarover: ‘Het bijzondere aan dit gebouw is dat alle installaties in de vloer zijn verwerkt. Dat was voor ons de eerste keer op deze schaal. Normaal werk je van bovenaf, nu moest alles onderlangs.’

Die omslag vroeg een andere denkwijze: waar je normaal leidingen in een verborgen systeemplafond plant, moesten nu sparingen, looppaden en toegankelijkheid tot op detailniveau vooraf zijn uitgedacht. Maarten voegt eraan toe dat het veel extra voorbereiding en afstemming met de bouwkundig aannemer vergde. ‘Sommige keuzes moesten tijdens de uitvoering scherper getoetst worden dan eerder gedacht.’

3D-uitwerking
Onder de vloertegels liggen alle W-installaties en vrijwel alle bekabeling. Senior engineer Martin legt uit: ‘We hebben ieder gaatje gemodelleerd. Brandwerendheid, elektra, sprinkler; alles moest in één keer kloppen.’ Modelleren was zeker geen luxe maar een vereiste. Zonder de 3D-uitwerking was de kans groot geweest dat leidingen elkaar zouden kruisen, dat sparingen niet zouden passen of dat installaties op logistieke knelpunten zouden stuiten. ‘Zelfs met het model werden bepaalde uitvoeringsvragen pas tijdens de bouw concreet; het team moest daardoor blijvend bijsturen.’

Materialen en prefabdelen moesten tijdelijk op verdiepingen worden geplaatst zonder de onderliggende installaties te beschadigen. Er werden loopbruggetjes gelegd en veel transport verliep via de parkeergarage onder het gebouw. Projectcoördinator Mark beschrijft het als een leerproces: ‘Het is echt een andere manier van werken. Je moet continu vooruitdenken en de consequenties van elke stap afwegen.’

Per verdieping ontstonden unieke technische uitdagingen. Op de bovenste verdieping, waar geen verdieping boven ligt, moesten elektra-armaturen in smalle technische stroken worden weggewerkt. Uiteindelijk bleek een kabelgoot onvermijdelijk, een compromis dat architectonisch liever was vermeden. Maarten: ‘Zulke keuzes moesten worden besproken met de architect en opdrachtgever; technische haalbaarheid en ontwerpkeuzes lagen niet altijd vanzelfsprekend op één lijn.’

Het FundisHuis is volledig aardgasvrij opgeleverd. De warmte- en koudeopwekking verloopt via warmtepompen in combinatie met zestien gesloten bronnen. Bij het positioneren van deze bronnen moest rekening worden gehouden met oude heipalen. De bronnen zijn tot een diepte van 130 meter geboord. Over de watermistinstallatie zegt Mark dat er bewust voor een hogedrukoplossing is gekozen: ‘In plaats van grotere leidingen gebruiken we kleinere diameters en hogere druk. Dat past beter bij de vloeropbouw, maar is technisch complexer en vraagt nauwkeurige coördinatie.’

Op leverancierskeuzes waren ook kritische overwegingen: bij de selectie van warmtepompen speelde niet alleen prijs een rol, maar ook geluidsproductie, het leveringsgamma en de geschiktheid van binnen- en buitenunits.

We hadden regelmatig overleg met de architect en opdrachtgever. Onduidelijkheden bespraken we direct

De sprinkler- en brandbeveiligingsoplossing illustreert hoe noodzakelijk details zijn. Martin: ‘Sprinklerkoppen komen deels uit de vloer van de bovenliggende verdieping. Dat betekende dat alle technische disciplines in één geïntegreerd model moesten samenkomen. Vloersparingen voor bijvoorbeeld elektra mogen nooit botsen met een sprinkler. Door alles vooraf uit te werken, is dat goed gelukt. Al heeft het veel coördinatie gekost.’

Samenwerking
Samenwerking was doorslaggevend, maar nooit vrijblijvend. Lomans werkte in het bouwteam met partners De Vries en Verburg en met architect HofmanDujardin. Martin: ‘We hadden regelmatig overleg met de architect en opdrachtgever. Onduidelijkheden bespraken we direct zodat er snel een oplossing kwam.’ De betrokken technische teams zijn trots op wat is bereikt, maar blijven kritisch op de gemaakte keuzes en alert op de komende beheersfase. Dat pragmatische kritische geluid is misschien wel het belangrijkste: ‘Ontwerpkeuzes slagen alleen in combinatie met nauwgezette engineering, goed beheer en het vermogen om tijdens de uitvoering lastige technische knopen samen op te lossen.’